İnegöl'de asbest sorusu çoğunlukla mobilya atölyelerinden, imalathanelerden ve onların çatılarından geliyor. Bir yapının içinde ne olduğunu ancak yerinde inceleme ve numunenin laboratuvar sonucu kesinleştirir. Buradaki bilgiler ilçenin sanayi geçmişinden yola çıkıyor: hangi yapı türünde neye bakıldığını anlatıyor, bina bazlı değerlendirmenin yerine geçmiyor.
Asbestin ne olduğu, raporun neleri kapsadığı ve söküm aşamaları asbest envanter raporu sayfamızda duruyor. Burada İnegöl'ün kendi yapı stokuna bakıyoruz.
Mobilya sanayisinin bıraktığı yapı stoku
İnegöl'ün kentsel dokusu, mobilya sanayisinin gelişimiyle birlikte biçimlenmiştir. İnegöl Mobilyacılar Odası'nın aktardığı tarihçeye göre:
- 1946'da kurulan ve usta yetiştiren bir atölye-okul, mezunlarını kendi işyerlerini açmaya teşvik ederek sektörün yayılmasını sağlamıştır.
- 1952–1953'te kent merkezinin doğusunda bataklık bir alan düzenlenerek yaklaşık 160 işyerinden oluşan Küçük Sanayi Sitesi kurulmuş; mobilyacılar ağırlıklı olarak Cevat Parman ve Musa Durmaz sokaklarında yerleşmiştir.
- 1955'ten itibaren Büyük Sanayi Bölgesi oluşturulmaya başlanmış, parselasyonu 1967'de tamamlanmıştır.
Bu süreç, kent içinde bugün hâlâ kullanılan ya da dönüşüm bekleyen çok sayıda eski atölye, imalathane ve depo yapısı bırakmıştır. Bu yapıların önemli kısmı yasak öncesi dönemde inşa edilmiş, zaman içinde eklemelerle büyütülmüştür.
Organize sanayi bölgeleri
- İnegöl OSB, kendi tanıtımına göre ilçe düzeyinde kurulan ilk OSB'dir; kuruluş kararı 1973'te alınmış, müteşebbis heyeti 1977'de oluşmuştur. Bölgede tekstil ağırlıklı olmakla birlikte ağaç ürünleri ve mobilya, metal ve diğer sektörlerden işletmeler bulunur.
- İnegöl Mobilya ve Ağaç İşleri İhtisas OSB (İMOSAB), kuruluş protokolü 2006'da onaylanan, mobilya ve ağaç ürünlerine ayrılmış ihtisas bölgesidir; ilçe merkezine yaklaşık 8 km uzaklıktadır.
Yeni kurulan İMOSAB'daki fabrikalarla, İnegöl OSB'nin ilk dönem yapıları ve kent içindeki eski sanayi siteleri asbest açısından aynı risk profilini taşımaz. Yapım dönemi, değerlendirmenin ilk sorusudur.
Atölye ve imalathanelerde bakılacak yerler
| Yapı tipi | Asbest açısından bakılacak yerler |
|---|---|
| Küçük ve Büyük Sanayi'deki eski mobilya atölyeleri | Oluklu levha (eternit) çatı ve saçaklar, ara bölme levhaları, soba ve baca boruları |
| Kurutma ve boya bölümleri olan imalathaneler | Kurutma fırını ve kabin yalıtımları, sıcak hava kanalları, kapı contaları |
| Kazanlı eski fabrika binaları (İnegöl OSB'nin ilk dönem yapıları) | Kazan ve buhar hattı yalıtımları, flanş contaları, çatı ve cephe levhaları |
| Atölye üstü konut ve karma binalar | Kalorifer tesisatı, atık su boruları, vinil yer karoları, çatı arası levhalar |
Mobilya atölyelerinde ahşap talaşı ve toz birikimi yoğundur. Bu, görsel incelemeyi zorlaştırabilir ve kırık levha parçalarının talaşa karışmasına yol açabilir. Numune alma öncesinde çalışma alanının düzenlenmesi ve yüzeylerin görünür hale getirilmesi incelemenin kalitesini artırır.
Eternit çatı konusu
İnegöl'ün eski sanayi alanlarında oluklu levha çatılar yaygın bir görüntüdür. Her oluklu levha asbestli değildir; yasak sonrası üretilen lifli çimento levhalar asbestsiz formüllerle üretilir. Ayrımı ancak laboratuvar analizi yapabilir. Çatısı kırık, yosunlanmış ya da yenilenecek atölyeler için eternit çatı sökümü ve numune süreci için asbest analizi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Taşınma, yenileme ve yıkım süreçlerinde dikkat edilecekler
İnegöl'de sık görülen senaryo, bir işletmenin kent içindeki eski atölyesinden OSB'deki yeni tesisine taşınması ve eski binanın satılması, yıkılması ya da yenilenmesidir. Bu durumda:
- Makineler sökülmeden önce keşif yapılması, makine altı ve arkasındaki yalıtım ve contaların da görülmesini sağlar.
- Eski binanın satışı söz konusuysa envanter raporu, alıcıya binanın durumu hakkında belgeli bilgi sunar.
- Atölyenin bir kısmı çalışmaya devam ediyorsa numune alma, üretimi aksatmayacak saatlere planlanabilir.
- Belediyeden alınacak yıkım ruhsatında istenen belgeler için yıkım ruhsatı alma sayfamız genel çerçeveyi verir; güncel liste İnegöl Belediyesi'nden teyit edilmelidir.
İnegöl, Nilüfer'deki ofisimize göre kent merkezinin doğusunda kalır; saha ziyaretleri tek günde birden fazla yapıyı kapsayacak şekilde planlanabilir. Bursa'nın tüm ilçelerinde çalışıyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Atölyemizin çatısı oluklu levha; asbestli olduğunu nasıl anlarız?
Görünüşe bakarak anlaşılamaz. Çatıdan güvenli şekilde alınan küçük bir numunenin laboratuvarda analiz edilmesi gerekir. Sonuç olumluysa söküm, yetkili firma tarafından plan dahilinde yapılır; olumsuzsa çatı sıradan inşaat atığı olarak ele alınabilir.
İMOSAB'daki yeni fabrikamız için asbest raporu gerekir mi?
Yasak sonrası yapılmış bir binada asbestli malzeme beklentisi düşüktür. Ancak eski tesisten taşınan kazan, fırın veya ekipman varsa bunların yalıtımları kendi başına ele alınır. İhtiyacı netleştirmek için teklif al formundan bilgi paylaşabilirsiniz.
Eski sanayi sitesindeki dükkanı yıkıp yeniden yapacağız; komşu atölyeler etkilenir mi?
Sanayi sitelerinde işyerleri çoğunlukla bitişik ve ortak çatılıdır. Söküm planında ortak duvar ve çatı birleşimleri kendi başlığıyla ele alınır, komşu işletmeler önceden bilgilendirilir; envanter raporu bu planlamanın temelini oluşturur.
Kaynaklar ve ileri okuma
- İnegöl Mobilyacılar Odası – Mobilyacılık
- İnegöl OSB – İlçede kurulan ilk OSB İnegöl'de
- İnegöl Mobilya ve Ağaç İşleri İhtisas OSB (İMOSAB)
- İnegöl Ticaret ve Sanayi Odası – İnegöl OSB
Mevzuat metinleri değişebilir; bağlayıcı hüküm için Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.