Asbest sözlüğü

A

• Amfibol AsbestAmfibol asbest, düz, sert ve iğne benzeri liflere sahip amosit, krokidolit, tremolit, aktinolit ve antofillit türlerini kapsayan ikinci büyük asbest mineralleri grubudur.
• AsbestAsbest, çok ince ve dayanıklı liflere ayrılabilen, geçmişte yalıtım ve yapı malzemelerinde yaygın kullanılmış doğal silikat mineralleri grubunun genel ve ticari adıdır.
• Asbest EnvanteriAsbest envanteri, bir binadaki asbest içeren malzemelerin konumunu, türünü, miktarını ve durumunu yerinde inceleme ve laboratuvar analiziyle belgeleyen teknik rapordur.
• Asbest İçeren Malzeme (AİM)Asbest içeren malzeme (AİM), bileşiminde bir veya daha fazla asbest türü bulunan yalıtım, çatı, döşeme, sıva ve conta gibi yapı ürünlerine verilen genel addır.
• Asbest LifiAsbest lifi, asbest minerallerinin boyuna ayrılmasıyla oluşan, çıplak gözle görülemeyecek kadar ince ve uzun kristal parçacıktır; havada sayım için belirli boyut ölçütleri kullanılır.
• Asbest Söküm UzmanıAsbest söküm uzmanı, asbest söküm, yıkım, tamir ve bakım işlerinin mevzuata uygun planlanması ve nezaret altında yürütülmesinden sorumlu, bu alanda eğitim almış yetkin kişidir.
• Asbestli Çimento (Eternit)Asbestli çimento, asbest liflerinin çimentoyla bağlanmasıyla üretilen, Türkiye'de genellikle eternit adıyla anılan çatı levhası, cephe kaplaması, su deposu ve boru malzemesidir.
• AsbestozAsbestoz, uzun süreli ve yoğun asbest lifi solunmasına bağlı olarak akciğer dokusunda yaygın sertleşme (fibrozis) ile seyreden, kanser olmayan kronik bir akciğer hastalığıdır.

D

• Dekontaminasyon ÜnitesiDekontaminasyon ünitesi, asbest söküm alanı ile temiz alan arasına kurulan, soyunma, duş ve giyinme bölmelerinden oluşan ve lif taşınmasını önleyen giriş-çıkış sistemidir.

E

• Elektron Mikroskobu (SEM / TEM)Elektron mikroskobu (SEM ve TEM), çok ince asbest liflerini yüksek büyütmede görüntüleyen ve element analiziyle lif türünün doğrulanmasını sağlayan gelişmiş analiz yöntemidir.

F

• Faz Kontrast Mikroskobu (PCM)Faz kontrast mikroskobu (PCM), hava örneklemesiyle filtrede toplanan lifleri sayarak ortamdaki lif konsantrasyonunu belirlemek için kullanılan ve yaygın kabul gören optik mikroskopi yöntemidir.

G

• Gevrek AsbestGevrek asbest, kuruyken el basıncıyla ufalanabilen, toz haline gelebilen ve bu nedenle havaya kolayca lif salabilen asbest içeren malzemeleri tanımlayan terimdir.

K

• Kapsülleme (Enkapsülasyon)Kapsülleme, asbest içeren bir malzemenin sökülmeden, üzerine uygulanan özel bir kaplama veya bağlayıcıyla liflerinin sabitlenerek havaya karışmasının azaltıldığı yönetim yöntemidir.
• KrizotilKrizotil, serpantin grubuna ait, kıvrımlı ve esnek liflere sahip, geçmişte en çok kullanılan asbest türüdür; halk arasında beyaz asbest olarak bilinir.

L

• Lif SayımıLif sayımı, belirli bir hava hacminden geçirilen filtre üzerinde toplanan liflerin mikroskop altında tanımlı kurallara göre sayılarak havadaki lif konsantrasyonunun hesaplanmasıdır.

M

• MezotelyomaMezotelyoma, çoğunlukla akciğer zarı (plevra) veya karın zarından (periton) gelişen nadir bir kanser türüdür ve bilinen en önemli nedeni asbest maruziyetidir.

N

• Negatif BasınçNegatif basınç, asbest sökümü yapılan kapalı alanın içindeki hava basıncının HEPA filtreli fan üniteleriyle çevreye göre düşük tutularak lif sızıntısının önlendiği yöntemdir.

P

• PLM AnaliziPLM analizi, toplu malzeme numunelerinde asbest bulunup bulunmadığını ve hangi asbest türünün bulunduğunu polarize ışık mikroskobu ile belirleyen standart laboratuvar yöntemidir.

S

• Seçici YıkımSeçici yıkım, bir yapı toptan yıkılmadan önce asbest başta olmak üzere tehlikeli ve ayrı yönetilmesi gereken malzemelerin sökülerek yapıdan uzaklaştırılmasıdır.
• Söküm İş PlanıSöküm iş planı, asbest içeren malzemelerin sökümüne başlamadan önce yöntemi, ekipmanı, koruyucu önlemleri, atık yönetimini ve ortam ölçümlerini tanımlayan yazılı çalışma planıdır.

U

• UATF (Ulusal Atık Taşıma Formu)UATF, tehlikeli atığın atık üreticisinden lisanslı taşıyıcıya ve oradan bertaraf tesisine kadar olan yolculuğunu kayıt altına alan ulusal atık taşıma formudur.

Y

• Yıkım Öncesi EnvanterYıkım öncesi envanter, yıkılacak ya da kapsamlı tadilat görecek bir yapıdaki asbest içeren malzemelerin türünü, miktarını ve yerini erişilmesi zor noktalar dahil belirleyen kapsamlı inceleme çalışmasıdır.