"Binamız yıkılacak, asbest var mı?" Yıldırım'dan gelen soruların çoğu böyle başlıyor. Cevap sahada veriliyor: malzemeye bakılır, numune alınır, laboratuvar konuşur. Bu sayfadaki notlar ilçenin yapılaşma geçmişine ve dönüşüm gündemine bakarak hangi binada nereye bakılacağını anlatıyor.
Asbestin ne olduğunu ve envanter raporunun genel çerçevesini asbest envanter raporu sayfamızda bulursunuz. Burada konu Yıldırım.
Yıldırım'ın yapılaşma karakteri
Kaymakamlığın verdiği bilgiye göre ilçe 1987'de kurulmuş, Uludağ eteklerinde yer alıyor ve adını Yıldırım Bayezid'den alıyor. Bir yanda Yeşil Camii, Emir Sultan Külliyesi ve Setbaşı çevresindeki tarihi doku var; diğer yanda göçle hızla büyümüş, yoğun ve çoğunlukla bitişik nizamlı konut mahalleleri. Setbaşı–Yeşil–Emirsultan aksı, 2025'te düzenlenen kentsel tasarım fikir yarışmasıyla yeniden gündeme geldi.
İlçe aynı zamanda ciddi bir üretim alanı. Otosansit Sanayi Sitesi, havlu ve kumaş dokumacılığıyla bilinen Duaçınarı, Hacivat çevresindeki metal ve tekstil atölyeleri, oto yan sanayi, karoser ve mobilya imalatı hep bu sınırlar içinde. Konutla küçük sanayi çoğu yerde aynı sokakta.
Riskli alan ve kentsel dönüşüm
Yıldırım'da 6306 sayılı Kanun kapsamında ilan edilmiş geniş bir riskli alan var. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Bursa İl Müdürlüğü'nün plan duyurularına göre Mevlana, Ulus, Yavuzselim, Arabayatağı, Çınarönü ve Hacivat mahallelerini kapsayan yaklaşık 499 hektarlık alan, 2013 başında yayımlanan kararla riskli alan ilan edilmiş. Plan açıklamaları amacı sağlıksız ve niteliksiz yapıların dönüştürülmesi, yoğun nüfusa uygun altyapının kurulması olarak tarif ediyor. Büyükşehir Belediyesi'nin Arabayatağı projesi de bu çerçevenin içinde.
Pratik karşılığı şu: Yıldırım'da yıkım öncesi envanter çoğu zaman tek bina için değil, etap etap ve çok sayıda bina için programlanır.
Etaplı dönüşümde pratik öneriler
- Envanter takvimini binaların boşaltılma takvimi netleştikten sonra kurun; boş binada erişim çok daha rahat.
- Aynı yıllarda yapılmış iki bina bile farklı malzeme barındırabilir. Numune planı her bina için yeniden çıkar.
- Bitişik nizamda bir binanın yıkımı komşusunu doğrudan etkiler. Söküm sırasında toz kontrolü ve ortak duvar çevresindeki malzemeler ayrı başlık olarak ele alınır.
- Riskli alanda ruhsat ve yıkım sürecini idare yürütebilir. Raporun hangi aşamada ve kime sunulacağını proje yürütücüsüyle baştan konuşun.
Sürecin tamamı için kentsel dönüşümde asbest sayfamıza bakmanızı öneririz.
Yıldırım'da tipik yapılar ve bakılacak yerler
| Yapı tipi | Asbest açısından bakılacak yerler |
|---|---|
| Riskli alandaki eski, çok katlı apartmanlar | Kalorifer kazanı ve boru yalıtımları, baca kanalları, atık su ve yağmur iniş boruları, vinil yer karoları |
| Sonradan kat eklenmiş az katlı konutlar | Eski çatı katındaki oluklu levhalar, ek yapıların çatıları, eski su depoları |
| Otosansit ve Hacivat'taki atölyeler | Oluklu çatı ve cephe levhaları, kompresör ve fırın çevresi yalıtımlar, fren/balata kalıntıları bulunan eski servis alanları |
| Duaçınarı'ndaki dokuma yapıları | Buhar kazanı ve hat yalıtımları, çatı levhaları, eski makine contaları |
Sanayi sitelerindeki çatıların önemli bir kısmı oluklu levha. Bu levhaların asbestli olup olmadığını gözle ayırmak mümkün değil, numune gerekir. Çatı yenilemesi düşünüyorsanız eternit çatı sökümü sayfamıza göz atın.
Erişim ve lojistik
Yamaçtaki mahallelerde sokaklar dar ve eğimli. Numune alırken bu genelde sorun çıkarmaz; söküm aşamasında ise atık torbalarının ve konteynerin yeri, araç yanaşma noktası ve komşuların bilgilendirilmesi önceden çözülmesi gereken işler. Atölyelerde üretim sürüyorsa keşif ve numune saatlerini işletmenin düzenine göre ayarlıyoruz. Bursa'nın tüm ilçelerinde çalışıyoruz; randevu için iletişim sayfamızdan yazabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Binamız riskli alanda; asbest raporunu biz mi yaptırmalıyız?
Riskli alanlarda yıkım ve dönüşüm çoğu zaman idare ya da proje yürütücüsü üzerinden ilerler. Raporu kimin yaptıracağı projenin kurgusuna göre değişir; en sağlıklı başlangıç, bina yöneticisinin bunu proje tarafına sorması. Riskli yapı tespiti ile asbest envanteri birbirinden bağımsız iki çalışmadır.
Otosansit'teki atölyemizin çatısı eski; sadece çatıya bakmak yeterli mi?
Yıkım ya da esaslı tadilat varsa envanter tüm binayı kapsar. Çatı çoğu zaman en görünür şüpheli malzemedir, fakat fırın, kompresör ve tesisat çevresindeki yalıtımlar da incelenir. Kapsamı belirlemek için teklif al formunu doldurabilirsiniz.
Setbaşı ve Emirsultan çevresindeki eski binalarda farklı bir süreç var mı?
Tescilli yapılarda ve koruma alanındaki müdahalelerde koruma mevzuatı ek izinler ister. Asbest envanteri bu izinlerden bağımsız bir teknik belgedir ve özellikle sonradan eklenmiş çatı, tesisat ve ısıtma bileşenlerini hedefler.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Bursa İl Müdürlüğü – Yıldırım riskli alan plan duyurusu
- T.C. Yıldırım Kaymakamlığı – Yıldırım Hakkında
- Bursa Büyükşehir Belediyesi – Arabayatağı Kentsel Dönüşüm Projesi
- Mimarlar Odası Bursa Şubesi – Setbaşı-Yeşil-Emirsultan Tarihi Aksı Kentsel Tasarım Fikir Yarışması
Mevzuat metinleri değişebilir; bağlayıcı hüküm için Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.