Karacabey'de soruyu çoğu zaman ahırı, yem deposu ya da sundurması olan işletmeler soruyor. Bu yapıların hangisinde asbestli malzeme bulunduğu, ancak yapıda yürütülen inceleme ve numune sonuçlarıyla anlaşılır. Burada yazılanlar, ilçenin üretim düzeninden hareketle hangi yapı gruplarının önce gözden geçirildiğini gösterir.
Raporun ne olduğu ve söküm sürecine nasıl bağlandığı asbest envanter raporu sayfamızda anlatılır; burada ilçeye özgü konuları ele alıyoruz.
Ova, delta ve yol kavşağı
Bursa Valiliği'nin ilçe künyesine göre Karacabey'in yüzölçümü 1.247 km², ortalama yükseltisi 24 metredir; ilçe merkezinin bulunduğu alan eski bir dolgu deposudur ve Karacabey Ovası dördüncü jeolojik zamandaki çökmeler sırasında oluşmuştur. Bursa–Çanakkale, Bursa–Balıkesir ve İzmir karayollarının kavşağında yer alması ilçeye ayrı bir önem kazandırır.
Kuzeyde, Susurluk Irmağı'nın oluşturduğu Kocaçay Deltası bulunur. Valiliğin tanıtımına göre deltada 730 hektarlık alana yayılmış dişbudak, kızılağaç ve söğütlerden oluşan subasar ormanlar, 600 hektarlık sazlıklar ve toplam alanı 194 hektar olan Dalyan ile Poyraz gölleri yer alır. Boğaz ve longoz çevresindeki yerleşimlerde nem yüksektir; sürekli nem, çatı örtüsünün ve tesisat yalıtımlarının daha çabuk bozulmasına yol açar; bozulmuş malzeme söküm sırasında daha kolay dağılır.
Tarım ve hayvancılığın bıraktığı yapılar
İlçedeki üretim geleneğinin en somut örneği TİGEM'e bağlı Karacabey Tarım İşletmesi'dir. Kurumun tanıtımına göre işletme 1300 yılında Çiftlikat-ı Hümayun adıyla kurulmuş, 1926'da Ziraat Vekâletine devredilerek Karacabey Harası olarak faaliyet göstermiş, 1984'ten itibaren TİGEM bünyesinde çalışmalarını sürdürmüştür. İşletmenin alanı 89 bin dekar, ekilebilir alanı 50 bin 607 dekardır; burada Esmer ırkı sığırcılık, Karacabey Merinosu ile Kıvırcık ve Türktahirova ırklarında koyunculuk, ayrıca safkan Arap atı yetiştiriciliği yapılır.
Böyle bir üretim ölçeği, ilçe geneline yayılmış geniş bir hizmet yapısı grubu anlamına gelir: ahırlar ve ağıllar, yem ve saman depoları, süt toplama üniteleri, kümesler, sera servis binaları, soğuk hava depoları ve tarım makinesi hangarları. Bu grupta en sık karşılaşılan şüpheli malzeme, geniş açıklıkları örten oluklu levhalardır. Levhanın hangi türde olduğu görünüşünden anlaşılamaz; ayrımı yalnızca laboratuvar yapar. Şüpheli malzeme kavramı için asbest içeren malzeme sözlük maddemizi, çatı işleri için eternit çatı sökümü sayfamızı okuyabilirsiniz.
| Yapı tipi | Asbest açısından bakılacak yerler |
|---|---|
| Ahır, ağıl, kümes ve yem depoları | Oluklu levha çatı ve cephe kaplaması, mahya kapakları, yağmur iniş hatları |
| Soğuk hava deposu ve süt toplama üniteleri | Soğutma hattı ve kazan yalıtımları, kapı contaları, teknik hacim tavan levhaları |
| Sera servis yapıları ve makine hangarları | Isıtma hattı yalıtımı, çatı örtüsü, eski su deposu gövdeleri |
| Ova üzerindeki konutlar ve ticaret altı binalar | Kazan dairesi boru yalıtımı, duman kanalı, pis su kolonu geçişleri, eski yer kaplamaları |
Yeni sanayi alanı, eski binalar
Bursa Yatırım Destek Ofisi'nin künyesine göre Karacabey'deki TEKNOSAB, 825 hektar alan ve 136 sanayi parseliyle otomotiv, makine ve metal sektörlerinde yoğunlaşan bir bölgedir; bölgenin kendi tanıtımında fabrikaların 2021'den bu yana faaliyette olduğu ve en küçük parselin 15.000 metrekare olduğu belirtilir.
İşletmelerin yeni alana taşınması, ilçe merkezinde ve köy yollarında boşalan eski tesisler bırakır. Satış, yıkım ya da işlev değişikliği gündeme geldiğinde bu binaların envanteri, taşınma tamamlandıktan sonra çıkarılır. Boşaltılmış yapıda makine altları, kazan dairesi ve tesisat boşlukları görünür hale geldiği için inceleme daha kapsamlı olur.
Sorumluluk, numune ve atık
Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesi yıkımdan önce asbest envanterinin hazırlanmasını zorunlu tutar; numune alma ve analiz işlemleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilen laboratuvarda yürütülür, söküm ise TS 13895'e göre yürütülür. Maddenin tam metni Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik sayfamızda yer alır.
Sökülen malzeme tehlikeli atık olarak yönetilir; taşıma ve bertaraf adımlarını asbestli atık bertarafı nasıl yapılır yazımızda topladık. Yapınızda şüpheli bir malzeme fark ettiyseniz ilk yapılacaklar için evde asbest şüphesi ne yapmalı sayfamız, numune sürecinin işleyişi için asbest tespiti sayfamız yol gösterir.
Nilüfer'deki ofisimizden Karacabey'e batı aksı üzerinden ulaşıyoruz. İlçedeki işlerin çoğu merkez dışında olduğundan, keşif ve numune ziyaretleri birbirine yakın parseller bir arada olacak şekilde programlanır. Bursa'nın tüm ilçelerinde çalışıyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Hayvanlarımız ahırda; inceleme için boşaltmak zorunda mıyız?
Yıkım ya da çatı yenileme yapılacaksa yapının boşaltılması gerekir; söküm sırasında alanın kontrol altına alınması zorunludur. Yalnızca durum tespiti amaçlı ilk keşif, hayvanların bulunmadığı bölümlerle sınırlı tutularak yapılabilir.
Longoz çevresindeki eski yapımızın çatısı yosunlanmış ve kırılgan; bu bir fark yaratır mı?
Yıpranmış levhalar elleçlenirken daha kolay parçalanır. Bu nedenle numune alma ve söküm, malzemenin ıslatılarak ve bütün halinde indirilerek yapılmasını gerektirir. Envanter raporu, malzemenin durumunu da kaydeder.
Yeni tesise taşındık, eski fabrikayı satacağız; rapor alıcıya ne sağlar?
Envanter raporu, binada asbestli malzeme bulunup bulunmadığını belgeli biçimde ortaya koyar. Alıcı, yıkım ya da tadilat maliyetini bu bilgiyle değerlendirir; satış sonrası çıkabilecek belirsizlikler azalır.
Kaynaklar ve ileri okuma
- T.C. Bursa Valiliği – Karacabey
- T.C. Bursa Valiliği – Karacabey Longoz Ormanları
- TİGEM – Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü
- TEKNOSAB – Bursa Teknoloji Organize Sanayi Bölgesi
- Bursa Yatırım Destek Ofisi – Organize Sanayi Bölgeleri
Mevzuat metinleri değişebilir; bağlayıcı hüküm için Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.