Asbest envanteri, bir binanın "asbest haritası" olarak düşünülebilir. Amaç, yapıda hangi asbest içeren malzemenin nerede bulunduğunu, ne kadar olduğunu ve hangi durumda olduğunu açık biçimde ortaya koymaktır. Bu bilgi olmadan yapılan yıkım veya tadilat, fark edilmeyen asbestin kırılıp çevreye yayılmasına yol açabilir.
Envanter Nasıl Hazırlanır?
Tipik bir envanter çalışması şu aşamalardan oluşur:
- Ön bilgi toplama: Yapım yılı, proje ve tadilat geçmişi incelenir.
- Yerinde inceleme: Çatıdan bodruma kadar tüm alanlar gezilir; şüpheli malzemeler belirlenir ve fotoğraflanır.
- Numune alma: Temsili numuneler, lif salımını en aza indiren yöntemlerle alınır ve etiketlenir.
- Laboratuvar analizi: Numuneler genellikle PLM analizi ile incelenir.
- Raporlama: Sonuçlar; konum, miktar, malzeme türü, durum ve öneriler içeren bir rapora dönüştürülür.
Envanter Türleri
İngiltere'de yaygın olarak kullanılan HSE HSG264 rehberi iki temel inceleme türü tanımlar. Yönetim amaçlı inceleme, binanın normal kullanımı sırasında asbestli malzemelerin güvenle yönetilmesini hedefler. Yıkım ve kapsamlı tadilat öncesi inceleme ise daha kapsamlıdır; duvar içleri, döşeme altları ve asma tavan boşlukları gibi erişilmesi zor alanları da kapsar ve gerektiğinde yıkıcı yöntemlerle yapılır.
Envanterin Sağladıkları
- Yüklenici ve çalışanların hangi malzemeye nasıl yaklaşacağını bilmesi
- Söküm iş planı için gerekli miktar ve yöntem bilgisinin sağlanması
- Asbestli atıkların diğer yıkım atıklarından ayrılarak doğru yönetilmesi
- Yıkım ruhsatı ve kentsel dönüşüm süreçlerinde istenebilecek belgelerin hazırlanması
Bursa ve çevresinde yıkım öncesi asbest envanteri hazırlıyoruz; rapor, yerinde inceleme bulguları ile laboratuvar sonuçlarını tek belgede bir araya getirir.
Sık Sorulan Sorular
Yeni binalarda da asbest envanteri gerekir mi?
Asbest kullanımının yasaklanmasından sonra inşa edilen binalarda asbest bulunma olasılığı düşüktür. Ancak yapım tarihi belirsizse, eski malzemeler yeniden kullanılmışsa veya ek yapılar varsa inceleme yapılması önerilir.
Kaynaklar ve ileri okuma
- HSE – HSG264 Asbestos: The survey guide
- T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi – Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
- U.S. EPA – Asbestos
Mevzuat metinleri değişebilir; bağlayıcı hüküm için Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.