Kestel'de tarım alanlarıyla iki organize sanayi bölgesi yan yana durur; asbest sorusu da her iki taraftan gelir. Bir fabrikanın, atölyenin ya da apartmanın asbest içerip içermediği yalnızca binada yapılan inceleme ve analiz sonucuyla belirlenir. Buradaki başlıklar ilçenin dokusunda nereye bakıldığını gösterir; her yapı yine kendi içinde değerlendirilir.
Envanter raporunun içeriği ve söküme nasıl bağlandığı için asbest envanter raporu sayfamızı okuyabilirsiniz. Aşağıda Kestel'e özgü noktalar var.
Tarım kenti ile sanayi bölgesi iç içe
Bursa Valiliği'nin ilçe künyesine göre Kestel, ilin doğusunda yer alır; yüzölçümü 423 km² (42.310 hektar), denizden yüksekliği 155 metredir. Bu alanın 24.588 hektarı orman, 15.652 hektarı tarım alanıdır. İlçe 9 Mayıs 1990 tarihli 3644 sayılı kanunla kurulmuş, kaymakamlık 10 Eylül 1991'de göreve başlamıştır.
Valiliğin aynı metni iki noktayı vurgular. Birincisi, Kestel'in 253 sanayi tesisi barındıran bir üretim merkezi olmasıdır; Kestel Belediyesi ise 300'e yakın sanayi kuruluşundan ve ilçenin fidancılık ile süs bitkilerindeki ağırlığından söz eder. İkincisi, ilçenin dışarıdan göçle büyümüş olmasıdır: nüfusun büyük bölümünü Erzurum, Tunceli, Artvin, Bayburt gibi illerden ve ağırlıkla Bulgaristan'dan gelenler oluşturur.
Göçle hızlanan yapılaşma, asbest yasağının yürürlüğe girdiği 31.12.2010 tarihinden çok önce başlamıştır. Bu nedenle ova mahallelerindeki apartmanların ve ilk kuşak işyerlerinin tarihi, incelemenin başlangıç sorusudur.
İki organize sanayi bölgesi, iki farklı yaş profili
Kestel OSB (KOSAB), kendi tanıtımına göre önce Kestel Belediyesi Sanayi Alanı olarak hizmet vermiş, 7 Mayıs 2004'te organize sanayi bölgesi sicil belgesini alarak bugünkü kimliğine kavuşmuştur. Bursa Yatırım Destek Ofisi künyesine göre bölge 73,43 hektar alan ve 93 sanayi parseliyle, ağırlıklı olarak tekstil sektöründe gösterilir.
Barakfakih OSB (BOSAB) ise Kestel sınırları içindedir; bölgenin kendi verilerine göre 245 hektarlık alanda 155 tesis bulunur ve yaklaşık 11.500 kişiye istihdam sağlanır. Yatırım Destek Ofisi künyesinde bölge tekstil ve metal sektörlerinde yoğunlaşmış olarak listelenir.
Belediyenin sanayi alanı döneminden kalan ilk kuşak binalarla, sonradan planlanan parsellerdeki yeni fabrikalar aynı risk profilinde değildir. Tekstil üretiminde buhar kazanı, kondens hattı, ram ve kurutma makinelerinin yalıtımları; metal işlerinde fırın ve tav kabini yalıtımları ile flanş contaları öne çıkan başlıklardır.
| Yapı tipi | Asbest açısından bakılacak yerler |
|---|---|
| Sanayi alanı döneminden kalan tekstil binaları | Kazan ve buhar hattı yalıtımları, ram fırını contaları, oluklu çatı levhaları |
| Metal ve boya işleri yapılan atölyeler | Tav ve kurutma fırını iç yalıtımı, kabin panelleri, eski egzoz kanalları |
| Fidancılık ve süs bitkileri için depo, sera servis yapıları | Çatı ve cephe levhaları, ısıtma hattı yalıtımları, bölme duvar panelleri |
| Ova mahallelerindeki apartman ve işyeri altı konutlar | Isıtma tesisatı ve kazan ceketi, duman bacası iç kaplaması, pis su kolonları, esnek zemin kaplaması |
Söküm iş planı ve analiz
Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesi, söküm işine başlanmadan önce iş planı hazırlanmasını ve Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bildirim yapılmasını öngörür; asbestli malzeme yıkımdan önce yapıdan uzaklaştırılır. Aynı yönetmeliğin 8. maddesine göre söküm, asbest söküm uzmanı nezaretinde asbest söküm çalışanlarınca yürütülür. Planın kapsamını söküm iş planı sözlük maddemizde, yönetmeliğin bütününü Asbest Yönetmeliği sayfamızda bulabilirsiniz.
Numunenin laboratuvara nasıl gittiği ve sonucun ne anlama geldiği için asbest analizi sayfamız; sökümün yürütülüşü için asbest söküm sayfamız ayrıntılıdır.
Nilüfer'deki ofisimizden Kestel'e, Ankara yolu aksı üzerinden gidiyoruz. Aynı gün içinde birden fazla parselin keşfi planlanabildiği için OSB'lerdeki toplu işler tek programda toplanabilir. Bursa'nın tüm ilçelerinde çalışıyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Fabrikamızı yıkmadan önce hangi belge sırasını izlemeliyiz?
Önce yapı boşaltılır, ardından asbest envanteri çıkarılır. Asbestli malzeme bulunursa söküm iş planı hazırlanır ve bildirim yapılır; söküm ve bertaraf tamamlandıktan sonra belgeler yıkım ruhsatı dosyasına eklenir. Sıra değişmez, çünkü asbest sökülmeden ana yıkıma geçilemez.
KOSAB'daki parselimize sonradan yaptığımız ek bina da kapsama girer mi?
Evet. Envanter tek bir bloğu değil, yıkıma konu olan tüm imalatları kapsar. Ek binalar çoğu zaman farklı yıllarda ve farklı malzemelerle yapıldığı için ayrı ayrı değerlendirilir.
Tekstil makinelerimiz eski; makine yalıtımları rapora girer mi?
Yıkıma ya da tadilata konu olan bölümlerdeki sabit yalıtımlar envanterde yer alır. Sökülüp taşınacak makinelerin yalıtımları ise işletmenin ayrı bir başlığıdır; makine altı ve arkası görünür hale getirildiğinde inceleme daha güvenilir olur.
Kaynaklar ve ileri okuma
- T.C. Bursa Valiliği – Kestel
- Kestel Belediyesi – Tarihçe
- Kestel Organize Sanayi Bölgesi (KOSAB)
- Barakfakih Organize Sanayi Bölgesi (BOSAB)
- Bursa Yatırım Destek Ofisi – Organize Sanayi Bölgeleri
Mevzuat metinleri değişebilir; bağlayıcı hüküm için Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.